پاره شدن رحم در بارداری یا پارگی رحم یکی از عوارض نادر اما بسیار جدی دوران بارداری و زایمان است که در اواخر بارداری یا هنگام شروع و پیشرفت زایمان اتفاق خواهد افتاد. در این وضعیت، دیواره عضلانی رحم دچار پارگی می‌شود و در صورت وقوع، سلامت مادر و جنین به سرعت در معرض خطر قرار می‌گیرد. به همین دلیل، پارگی رحم یک وضعیت اورژانسی است و در صورت شک به آن، مادر باید در کوتاه‌ترین زمان ممکن ارزیابی و درمان شود.
این عارضه بیشتر در زنانی دیده می‌شود که در گذشته جراحی رحم، به‌خصوص سزارین داشته‌اند، اما وجود سابقه سزارین به این معنا نیست که در بارداری بعدی رحم پاره خواهد شد. نوع برش قبلی روی رحم، تعداد جراحی‌ها، شرایط بارداری فعلی، نحوه شروع و مدیریت زایمان و عوامل دیگری که پزشک بررسی می‌کند، همگی در ارزیابی خطر نقش دارند. حتی در رحم بدون سابقه جراحی نیز پارگی رحم، اگرچه بسیار نادر، ممکن است رخ دهد. در این مقاله درباره پاره شدن رحم در بارداری، علت‌های آن، علائم هشداردهنده، ارتباط آن با سزارین قبلی، خطر پارگی رحم هنگام زایمان طبیعی، روش تشخیص، درمان و مراقبت‌های لازم صحبت می‌کنیم.
🔶برای دریافت نوبت و انجام مشاوره با بهترین متخصص پریناتولوژی با شماره ۰۲۱۸۸۵۴۰۲۶۷ تماس بگیرید.🔶
پاره شدن رحم در بارداری دقیقا چیست؟
رحم عضوی عضلانی است که در طول بارداری با رشد جنین به‌تدریج بزرگ و کشیده می‌شود. پارگی رحم زمانی اتفاق می‌افتد که بخشی از دیواره عضلانی رحم دچار گسستگی شود. این پارگی در اواخر بارداری، پیش از شروع زایمان یا در جریان زایمان ایجاد می‌شود. در بسیاری از موارد، محل پارگی در ناحیه‌ای قرار می‌گیرد که قبلاً روی رحم برش جراحی ایجاد شده است؛ به‌ویژه در زنانی که سابقه سزارین دارند.
پارگی رحم را نباید با پاره شدن زودرس کیسه آب یا پارگی کیسه جنینی اشتباه گرفت. پاره شدن کیسه آب به باز شدن پرده‌های اطراف جنین و خروج مایع آمنیوتیک گفته می‌شود، در حالی که پارگی رحم به آسیب و گسستگی دیواره خود رحم مربوط است. این دو اتفاق از نظر ماهیت، علت، علائم و میزان خطر متفاوت هستند. همچنین پارگی رحم با یک درد معمولی شکم در دوران بارداری قابل مقایسه نیست. اگر پارگی رحم اتفاق بیفتد، ممکن است خونریزی داخلی قابل‌توجه، اختلال در وضعیت جنین و افت فشار خون مادر ایجاد شود و به همین دلیل نیاز به اقدام فوری پزشکی وجود دارد.
آیا پاره شدن رحم در بارداری شایع است؟
پارگی رحم عارضه‌ای نادر است و نباید هر درد شکمی در دوران بارداری را نشانه پاره شدن رحم دانست. نادر بودن این عارضه به معنی بی‌اهمیت بودن آن نیست. اگر پارگی رحم رخ دهد، طی مدت کوتاهی وضعیت مادر و جنین تغییر می‌کند و نیاز به زایمان فوری و جراحی وجود خواهد داشت. به همین دلیل پزشکان در زنان دارای عوامل خطر، به خصوص هنگام تصمیم‌گیری درباره زایمان بعد از سزارین، وضعیت رحم و سابقه جراحی را با دقت بررسی می‌کنند. بنابراین دو نکته باید هم‌زمان در نظر گرفته شود: از یک طرف نباید با مشاهده هر درد یا انقباضی دچار ترس شدید شد و از طرف دیگر، در صورت وجود علائم هشدار یا عوامل خطر، نباید مراجعه به مرکز درمانی را به تأخیر انداخت.
مهم‌ترین علت پاره شدن رحم در بارداری چیست؟
یکی از مهم‌ترین عوامل پارگی رحم، وجود اسکار یا جای زخم ناشی از جراحی قبلی رحم است. شایع ترین نمونه آن، سزارین در زایمان قبلی است. محل و نوع برشی که در سزارین روی رحم ایجاد شده، اهمیت زیادی دارد؛ زیرا همه اسکارهای رحمی خطر یکسانی برای پارگی در بارداری یا زایمان بعدی ندارند. برای مثال، برش عرضی در قسمت پایین رحم که در بسیاری از سزارین‌ها استفاده می‌شود، نسبت به برش عمودی در قسمت بالایی رحم خطر کمتری برای پارگی در بارداری‌های بعدی دارد. در مقابل، برش عمودی بالایی رحم که با عنوان برش کلاسیک یا Classical incision شناخته می‌شود، با خطر بیشتری همراه است و در تصمیم‌گیری برای زایمان بعدی اهمیت ویژه‌ای دارد. به همین دلیل، اگر سابقه سزارین دارید، دانستن اینکه چه نوع برشی روی رحم انجام شده اهمیت دارد. این اطلاعات را نمی‌توان فقط از روی شکل یا محل جای زخم روی پوست شکم تشخیص داد و در صورت نیاز باید پرونده جراحی قبلی بررسی شود.
بعد از سزارین احتمال پاره شدن رحم وجود دارد؟
وجود سابقه سزارین خطر پارگی رحم را در بارداری یا زایمان بعدی افزایش می‌دهد، اما این موضوع به معنی آن نیست که هر زنی که قبلا سزارین شده، در بارداری بعدی با پارگی رحم روبه‌رو خواهد شد. یکی از موقعیت‌هایی که پزشک باید با دقت بیشتری بررسی کند، زایمان واژینال بعد از سزارین یا VBAC است. در این شرایط، اسکار قبلی رحم در هنگام انقباض‌های زایمانی تحت فشار قرار می‌گیرد و در موارد نادر ممکن است دچار پارگی شود. به همین دلیل، تصمیم برای زایمان طبیعی بعد از سزارین باید با توجه به سابقه جراحی و شرایط فعلی مادر و جنین گرفته شود. نوع برش رحم در سزارین قبلی، تعداد سزارین‌ها، علت سزارین قبلی و شرایط بارداری فعلی از جمله مواردی هستند که پزشک در تصمیم‌گیری درباره روش زایمان در نظر می‌گیرد. برای انجام مشاوره با بهترین متخصص پریناتولوژی در تهران دکتر سعیده شاه علی با شماره ۰۲۱۸۸۵۴۰۲۶۷ تماس بگیرید.
زایمان طبیعی بعد از سزارین باعث پاره شدن رحم می‌شود؟
برخی مادران ترجیح می‌دهند در زایمان بعدی خود به جای سزارین، زایمان طبیعی بدون درد داشته باشند اما یکی از خطرهای نادر و جدی آن، پارگی رحم است. بنابراین VBAC یا تلاش برای زایمان واژینال بعد از سزارین باید در شرایط مناسب و با بررسی دقیق پزشکی انجام شود. در این شرایط، نوع اسکار زایمان قبلی اهمیت زیادی دارد. برش عرضی پایین رحم کم‌خطرترین نوع اسکار از نظر پارگی در زایمان بعدی محسوب می‌شود، در حالی که برش عمودی بالایی با خطر بیشتری همراه است و تصمیم‌گیری درباره زایمان واژینال را تغییر می‌دهد. همچنین اگر زایمان نیاز به القا داشته باشد، نوع دارو و روش مورد استفاده اهمیت پیدا می‌کند؛ زیرا بعضی روش‌های القای زایمان در زنان دارای اسکار رحم خطر پارگی را افزایش دهند. به همین دلیل، روش القای زایمان نباید بدون توجه به سابقه سزارین و نوع اسکار انتخاب شود.
علائم پاره شدن رحم در بارداری چیست؟
علائم پارگی رحم برای همه مادران باردار یکسان نیستند و ممکن است شدت آنها از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. یکی از نشانه‌های مهم می‌تواند درد شدید یا مداوم شکم باشد، به‌خصوص اگر درد ناگهانی و غیرمعمول باشد یا در جریان زایمان ایجاد شود.
با این حال، یکی از مهم‌ترین نشانه‌هایی که پزشکان در هنگام زایمان به آن توجه می‌کنند، تغییر غیرطبیعی ضربان قلب جنین است. در پارگی رحم ممکن است ضربان قلب جنین کند شود یا الگوی آن تغییر کند. به همین دلیل، پایش مداوم ضربان قلب جنین در شرایطی که احتمال پارگی رحم وجود دارد اهمیت زیادی دارد. علائم احتمالی دیگر شامل خونریزی واژینال، علائم افت فشار خون یا از دست رفتن خون، تغییر وضعیت یا پایین تر بودن جنین در معاینه و درد شدید یا جدید شکمی می‌باشند. با این حال، وجود یا نبود خونریزی واژینال به تنهایی نمی‌تواند پارگی رحم را رد یا تأیید کند؛ زیرا بخشی از خونریزی ممکن است در داخل شکم اتفاق بیفتد. زمانی که هر کدام از این علائم را داشتید، هر چه سریع تر با متخصص پریناتولوژی دکتر سعیده شاه علی تماس بگیرید ، در برخی موارد لازم است مادر زایمان زودتر از موعد داشته باشد تا از بروز عوارض به جنین کاسته شود.
آیا پاره شدن رحم همیشه با خونریزی همراه است؟
در پارگی رحم ممکن است خونریزی در داخل شکم اتفاق بیفتد و میزان خون مشاهده شده از واژن با شدت خونریزی داخلی متناسب نباشد. بنابراین اگر زن باردار دچار درد شدید شکمی، ضعف، سرگیجه، افت فشار خون، تغییر وضعیت جنین یا سایر علائم هشدار شود، نبود خونریزی واژینال نباید باعث اطمینان کاذب شود. این موضوع اهمیت زیادی دارد، زیرا در برخی عوارض بارداری دیگر نیز ممکن است خونریزی داخلی یا خونریزی پنهان وجود داشته باشد. در نتیجه تشخیص باید بر اساس مجموعه علائم و وضعیت مادر و جنین انجام شود.
🔶بیشتر بخوانید: سفت شدن شکم در بارداری 🔶
پاره شدن رحم در ماه‌های مختلف بارداری ممکن است؟
پارگی رحم در اواخر بارداری یا هنگام زایمان رخ می‌دهد و اگرچه بسیاری از موارد در زمینه انقباض‌های زایمانی و رحم دارای اسکار دیده می‌شوند، این عارضه محدود به یک بازه زمانی مشخص نیست. بنابراین نمی‌توان گفت پارگی رحم فقط در ماه نهم اتفاق می‌افتد یا در ماه‌های قبل از آن غیرممکن است. زمان وقوع به علت، سابقه جراحی رحم و شرایط بارداری بستگی دارد. در زنانی که سابقه جراحی رحم دارند، پزشک ممکن است در طول بارداری و به‌خصوص هنگام برنامه‌ریزی برای زایمان، شرایط رحم و سابقه جراحی را با دقت بیشتری بررسی کند.
چه عواملی خطر پاره شدن رحم را بیشتر می‌کنند؟
مهم‌ترین عامل شناخته‌شده، وجود اسکار ناشی از جراحی قبلی رحم است؛ به‌خصوص سزارین. نوع برش قبلی اهمیت زیادی دارد و برش‌های مختلف رحم خطر یکسانی ندارند. علاوه بر سابقه سزارین، بعضی جراحی‌های دیگر رحم مانند میومکتومی نیز می‌توانند در ارزیابی خطر اهمیت داشته باشند. برخی ناهنجاری‌های مادرزادی رحم، آسیب یا ضربه و بعضی شرایطی که باعث کشیدگی بیش از حد رحم می‌شوند نیز در افزایش خطر نقش دارند. از عوامل دیگری که ممکن است در شرایط خاص مطرح شوند می‌توان به بارداری چندقلویی، افزایش بیش از حد مایع آمنیوتیک و برخی شرایط مرتبط با نحوه مدیریت زایمان اشاره کرد. با این حال، وجود هر یک از این عوامل به‌تنهایی به معنی وقوع پارگی رحم نیست و میزان خطر باید توسط پزشک و بر اساس شرایط واقعی بارداری ارزیابی شود.
✅بارداری بعد از عمل میومکتومی✅
چند بار سزارین خطر پارگی رحم را بیشتر می‌کند؟
تعداد سزارین‌های قبلی یکی از عواملی است که در برنامه‌ریزی بارداری و زایمان بعدی مورد توجه قرار می‌گیرد، اما نمی‌توان با شمردن تعداد سزارین‌ها درباره خطر پارگی رحم قضاوت کرد. نوع برش رحم، سابقه جراحی‌های دیگر رحم، فاصله بارداری‌ها، علت سزارین‌های قبلی و برنامه زایمان فعلی همگی در تصمیم‌گیری نقش دارند. به همین دلیل، خانمی که چند بار سزارین داشته است بهتر است در ابتدای بارداری سابقه جراحی‌های قبلی خود را با متخصص زنان مطرح کند و در صورت امکان، مدارک مربوط به سزارین‌های قبلی را همراه داشته باشد.
میومکتومی باعث پاره شدن رحم در بارداری می‌شود؟
میومکتومی یعنی جراحی برای برداشتن فیبروم یا میوم رحم. این عمل بسته به محل فیبروم و عمق جراحی، اسکاری روی دیواره رحم ایجاد می‌کند. وجود چنین اسکاری در بارداری بعدی اهمیت دارد، زیرا پزشک باید بداند جراحی قبلی تا چه حد دیواره رحم را درگیر کرده است. به همین دلیل، سابقه میومکتومی باید حتماً هنگام مراجعه برای مراقبت‌های بارداری به پزشک اطلاع داده شود. این موضوع به‌خصوص هنگام تصمیم‌گیری درباره روش و زمان زایمان اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. بنابراین اگر سابقه جراحی فیبروم دارید، گزارش عمل قبلی برای پزشک اطلاعات بسیار ارزشمندی فراهم می‌کند.
ضربه به شکم می‌تواند باعث پارگی رحم شود؟
در برخی موارد ممکن است ضربه به شکم باعث پارگی رحم شود، اگرچه این علت در مقایسه با پارگی در زمینه اسکار رحم بسیار کمتر دیده می‌شود. هر ضربه به شکم در بارداری نیز به پارگی رحم منجر نمی‌شود. اما اگر ضربه شدید به شکم وارد شده باشد، به‌خصوص اگر پس از آن درد شکمی، انقباض، خونریزی، ضعف، سرگیجه یا تغییر حرکات جنین ایجاد شود، باید فرد به سرعت توسط پزشک و متخصص زنان معاینه شود.
بزرگی بیش از حد رحم خطر پارگی را افزایش می‌دهد؟
کشیدگی بیش از حد رحم یکی از عوامل مهم در پارگی رحم است. بارداری چندقلویی، افزایش بیش از حد مایع آمنیوتیک یا بعضی شرایط مربوط به جنین باعث افزایش حجم و کشش رحم می‌شوند. البته داشتن دوقلو یا افزایش مایع آمنیوتیک به این معنی نیست که حتما پارگی رحم رخ خواهد داد. این موارد تنها بخشی از عوامل خطر پارگی رحم است و پزشک آنها را در کنار سابقه جراحی و سایر شرایط بارداری ارزیابی می‌کند. به همین دلیل است توصیه می‌شود مادران اگر بارداری پرخطر دارند، برای معاینه و مراقبت های بارداری به متخصص پریناتولوژی مراجعه کنند. دکتر سعیده شاه علی متخصص پریناتولوژی با سال ها تجربه در این زمینه در تمام مراحل بارداری در کنار مادر خواهد بود و در زمان بروز عارضه سریع ترین درمان را ارائه می‌دهد. برای دریافت نوبت و انجام مشاوره با شماره ۰۲۱۸۸۵۴۰۲۶۷ تماس بگیرید یا به آدرس تهران، خیابان قائم مقام فراهانی،بالاتر از مطهری،کوچه صابری فومنی(چهارم) پلاک ۲۰ واحد ۳ مراجعه کنید.
تشخیص پارگی رحم در بارداری چگونه انجام می‌شود؟
پارگی رحم یک وضعیت اورژانسی است و تشخیص آن فقط بر اساس یک علامت یا یک آزمایش ساده انجام نمی‌شود. پزشک وضعیت مادر را از نظر فشار خون، ضربان قلب، علائم خونریزی و درد بررسی می‌کند و هم‌زمان وضعیت جنین و ضربان قلب او را ارزیابی می‌کند. تغییرات ضربان قلب جنین، به‌خصوص در حین زایمان، یکی از مهم‌ترین هشدارها است. در شرایطی که شک جدی به پارگی رحم وجود داشته باشد، پزشک نباید منتظر یک آزمایش تصویربرداری برای تصمیم‌گیری بماند. تشخیص قطعی پارگی رحم با لاپاراتومی یا باز کردن شکم و مشاهده مستقیم رحم تأیید می‌شود. سونوگرافی ممکن است در برخی شرایط اطلاعات کمکی ارائه دهد، اما یک سونوگرافی طبیعی به‌تنهایی نمی‌تواند در تمام موارد پارگی رحم را با اطمینان رد کند.
سونوگرافی می‌تواند پاره شدن رحم را نشان دهد؟
سونوگرافی در برخی شرایط در بررسی وضعیت رحم و بارداری اطلاعات مفیدی ارائه می‌کند، اما نباید انتظار داشت سونوگرافی به‌تنهایی تمام موارد پارگی رحم را تشخیص دهد یا رد کند. اگر علائم بالینی و وضعیت جنین پزشک را به پارگی رحم مشکوک کند، تأخیر در درمان برای انجام آزمایش‌های بیشتر می‌تواند خطرناک باشد. به همین دلیل، در یک وضعیت اورژانسی، پزشک بر اساس مجموع علائم، پایش جنین و وضعیت مادر تصمیم می‌گیرد که آیا نیاز به جراحی فوری وجود دارد یا خیر. تشخیص قطعی در موارد مشکوک با جراحی و مشاهده مستقیم انجام می‌شود.
درمان پاره شدن رحم در بارداری چیست؟
اگر پارگی رحم تأیید یا به شدت محتمل باشد، درمان آن اورژانسی و جراحی است. هدف اصلی، کنترل خونریزی و نجات جان مادر و در صورت امکان، زایمان سریع جنین است. در چنین شرایطی جراحی شکم انجام می‌شود و جنین به‌سرعت از رحم خارج می‌شود. سپس جراح وضعیت پارگی و میزان آسیب را بررسی می‌کند. در بعضی موارد می‌توان رحم را ترمیم کرد، اما اگر آسیب گسترده باشد یا کنترل خونریزی با ترمیم رحم امکان پذیر نباشد، ممکن است هیسترکتومی یا برداشتن رحم لازم شود. این تصمیم به محل و وسعت پارگی، میزان خونریزی، وضعیت مادر و شرایط جراحی بستگی دارد. بنابراین اینکه بعد از پارگی رحم حتماً رحم برداشته می‌شود نیز یک جمله نادرست است. گاهی ترمیم رحم امکان پذیر است و گاهی برای حفظ جان مادر، برداشتن رحم ضروری می‌شود.
پاره شدن رحم برای جنین هم خطرناک است؟
پارگی رحم برای جنین نیز یک وضعیت بسیار جدی ایجاد می‌کند. اگر دیواره رحم دچار پارگی شود، ممکن است خون‌رسانی مناسب به جنین مختل شود و وضعیت ضربان قلب جنین به سرعت تغییر کند. در موارد شدید، ممکن است جنین از رحم خارج شود و وارد حفره شکمی شود؛ وضعیتی که با افزایش قابل‌توجه خطر برای مادر و جنین همراه است. به همین دلیل، سرعت تشخیص و انجام اقدامات درمانی در این شرایط اهمیت بسیار زیادی دارد.
پاره شدن رحم چه خطراتی برای مادر دارد؟
پارگی رحم می‌تواند باعث خونریزی شدید داخلی شود و در صورت تأخیر در درمان، مادر را با افت فشار خون و شوک ناشی از خونریزی مواجه کند. در موارد شدید، ممکن است آسیب به اندام‌های اطراف مانند مثانه نیز ایجاد شود. همچنین اگر کنترل خونریزی با ترمیم رحم امکان پذیر نباشد، برداشتن رحم ممکن است لازم شود. شدت عوارض به محل پارگی، اندازه پارگی، مقدار خونریزی، وضعیت مادر بستگی دارد. به همین دلیل، پارگی رحم از جمله عوارضی است که مدیریت آن باید در محیط مجهز بیمارستانی انجام شود.
بعد از پارگی رحم می‌توان دوباره باردار شد؟
اگر رحم در جریان جراحی حفظ و ترمیم شده باشد، بارداری آینده در برخی زنان امکان پذیر می‌باشد؛ اما چنین بارداری‌ای پرخطر تلقی می‌شود و نیازمند مراقبت دقیق متخصص زنان و برنامه‌ریزی برای زمان و روش زایمان است. در مقابل، اگر برای نجات جان مادر هیسترکتومی انجام شده باشد، امکان بارداری طبیعی وجود نخواهد داشت. اگر رحم ترمیم شده باشد، سابقه پارگی قبلی اهمیت بسیار زیادی در بارداری بعدی دارد و نمی‌توان آن را مانند یک بارداری عادی در نظر گرفت. توصیه‌های تخصصی برای زنانی که سابقه پارگی رحم داشته‌اند، شامل برنامه‌ریزی دقیق برای زایمان و جلوگیری از شروع زایمان خودبه‌خودی است.
بعد از ترمیم پارگی رحم، زایمان طبیعی امکان‌پذیر است؟
رحم ترمیم شده پس از پارگی قبلی، یک سابقه مهم جراحی است و در بارداری بعدی ممکن است خطر تکرار پارگی وجود داشته باشد. نوع و محل پارگی قبلی و نحوه ترمیم آن نیز اهمیت دارد. به همین دلیل، متخصص زنان باید از همان ابتدای بارداری در جریان سابقه بیمار باشد. برای زنانی که سابقه پارگی رحم داشته‌اند، به دلیل خطر تکرار پارگی، زایمان برنامه‌ریزی‌شده با سزارین پیش از شروع زایمان توصیه شده است. زمان دقیق زایمان باید توسط متخصص پریناتولوژی و بر اساس شرایط فرد تعیین شود.
می‌توان از پاره شدن رحم در بارداری جلوگیری کرد؟
هیچ روشی نمی‌تواند خطر پارگی رحم را در تمام زنان به صفر برساند، اما شناسایی عوامل خطر و برنامه‌ریزی صحیح برای بارداری و زایمان در کاهش خطر و مدیریت به‌موقع آن مؤثر می‌باشد. اگر قبلاً سزارین، میومکتومی یا جراحی دیگری روی رحم داشته‌اید، این موضوع را از ابتدای بارداری به متخصص زنان اطلاع دهید. همچنین اگر قصد زایمان طبیعی بعد از سزارین دارید، تصمیم باید با توجه به نوع برش قبلی رحم و شرایط بارداری گرفته شود. در صورت انتخاب VBAC، انجام آن در محیطی که امکان پایش مادر و جنین و انجام سزارین اورژانسی وجود دارد اهمیت دارد. اگر سابقه پارگی رحم یا ترمیم رحم دارید، بارداری بعدی نیازمند برنامه‌ریزی دقیق‌تر است و نباید مراقبت های معمول بارداری برای آن کافی تلقی شود. در این موارد مادر نیازمند مراقبت های دقیق بارداری است و باید به صورت دقیق و دوره ای توسط متخصص زنان و پریناتولوژ ویزیت شود.
اگر قبلاً سزارین داشته‌ام، چگونه بفهمم در معرض خطر پارگی رحم هستم؟
یکی از مهم‌ترین اطلاعات، نوع برش روی رحم در سزارین قبلی است. جای زخم روی پوست شکم نمی‌تواند نوع برش رحم را مشخص کند؛ بنابراین اگر قرار است درباره زایمان بعدی تصمیم‌گیری شود، پرونده یا گزارش عمل قبلی می‌تواند بسیار مهم باشد. همچنین تعداد سزارین‌ها، سابقه جراحی‌های دیگر رحم، علت سزارین قبلی، فاصله بین بارداری‌ها، شرایط جنین و نحوه شروع و مدیریت زایمان فعلی نیز در ارزیابی خطر مؤثر هستند. به همین دلیل اگر سابقه سزارین دارید و درباره زایمان طبیعی بعدی مردد هستید، این تصمیم را در ماه‌های آخر بارداری به تعویق نیندازید و در این باره با پزشک خود مشورت کنید.
چه زمانی درد شکم در بارداری می‌تواند هشداردهنده باشد؟
هر درد شکمی در بارداری به معنی پارگی رحم نیست. گرفتگی‌های خفیف، کشش رباط‌ها، انقباض‌های براکستون هیکس و بسیاری از تغییرات طبیعی بارداری می‌توانند باعث ناراحتی شوند. اما درد شدید، ناگهانی یا مداوم شکم، به‌خصوص در خانمی که سابقه سزارین یا جراحی رحم دارد، باید جدی گرفته شود. اگر این درد همراه با خونریزی، ضعف یا سرگیجه، افت فشار، تغییر حرکات جنین، انقباض‌های غیرطبیعی یا هر علامت نگران‌کننده دیگری باشد، مراجعه فوری به مرکز درمانی ضروری است. در چنین شرایطی نباید منتظر ماند تا درد خودبه‌خود برطرف شود یا از طریق جست‌وجوی اینترنتی علت آن مشخص شود. باید برای درمان سریعا به پزشک زنان خود مراجعه کنید.
تفاوت پاره شدن رحم با پاره شدن کیسه آب چیست؟
این دو اصطلاح گاهی به اشتباه به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، در حالی که تفاوت زیادی دارند. پاره شدن کیسه آب یعنی پرده‌های اطراف جنین باز می‌شوند و مایع آمنیوتیک از واژن خارج می‌شود. این اتفاق در شروع زایمان یا حتی پیش از شروع انقباض‌های زایمانی رخ می‌دهد و بسته به سن بارداری و شرایط مادر و جنین، نیازمند ارزیابی پزشکی است. اما پاره شدن رحم به پارگی در دیواره عضلانی رحم مربوط است و یک عارضه اورژانسی بسیار جدی محسوب می‌شود. بنابراین اگر در دوران بارداری احساس کردید مایع از واژن خارج می‌شود، نباید خودتان آن را پارگی رحم فرض کنید. در مقابل، اگر درد شدید شکمی یا علائم هشدار دیگری دارید، نباید به تصور پاره شدن کیسه آب اکتفا کنید.
اگر شک دارم رحمم پاره شده، چه کار کنم؟
اگر باردار هستید و درد شدید یا مداوم شکم، خونریزی، ضعف یا سرگیجه، احساس غش، کاهش حرکات جنین، یا هر علامت شدید و غیرمعمول دارید، منتظر نمانید تا علائم برطرف شوند. پارگی رحم یک وضعیت اورژانسی است و تشخیص و درمان آن نیاز به ارزیابی فوری بیمارستانی دارد. به خصوص اگر سابقه سزارین یا جراحی رحم دارید و در حال زایمان هستید، هر علامت نگران‌کننده باید سریع به متخصص زنان اطلاع داده شود. در چنین شرایطی، اقدام درست مراجعه فوری به اورژانس یا تماس با خدمات اورژانسی است، نه خوددرمانی، مصرف دارو بدون نظر پزشک یا صبر کردن برای مشخص شدن علائم در خانه.
