آبله مرغان یکی از بیماری های ویروسی مسری است که توسط ویروس واریسلا زوستر ایجاد میشود. اگرچه این بیماری بیشتر در دوران کودکی دیده میشود، اما برخی از زنان تا زمان بارداری هرگز به آن مبتلا نشده یا واکسن آن را دریافت نکردهاند. ابتلا به آبله مرغان در دوران بارداری به دلیل تغییرات سیستم ایمنی بدن اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا علاوه بر سلامت مادر، بر رشد و سلامت جنین نیز تأثیر میگذارد.
شدت بیماری در دوران بارداری ممکن است از یک عفونت خفیف تا بروز عوارض جدی مانند درگیری ریهها متغیر باشد. به همین دلیل، تشخیص سریع و شروع درمان در صورت نیاز، نقش مهمی در کاهش خطرات احتمالی دارد.
🔶برای دریافت نوبت و انجام مشاوره های بارداری با شماره ۰۲۱۸۸۵۴۰۲۶۷ تماس بگیرید.
علائم آبله مرغان در بارداری
علائم آبله مرغان چند روز پس از تماس با فرد مبتلا ظاهر میشوند. بیماری اغلب با تب، احساس خستگی، بدندرد، کاهش اشتها و سردرد آغاز میشود و پس از آن بثورات پوستی خارش دار روی صورت، تنه و سپس سایر قسمتهای بدن ایجاد میشوند.
این ضایعات پوستی ابتدا به شکل لکههای قرمز هستند، سپس به تاولهای کوچک پر از مایع تبدیل میشوند و در نهایت خشک شده و دلمه میبندند. ممکن است در یک زمان، ضایعات در مراحل مختلف روی پوست دیده شوند که یکی از ویژگی های مهم آبله مرغان است.
آبله مرغان از مادر به جنین منتقل میشود؟
اگر مادر برای اولین بار در دوران بارداری به آبله مرغان مبتلا شود، احتمال انتقال ویروس به جنین وجود دارد و میزان خطر تا حد زیادی به زمان ابتلا بستگی دارد. ابتلا در برخی هفتههای بارداری ممکن است با عوارضی برای جنین همراه باشد، در حالی که در بسیاری از موارد، جنین کاملاً سالم باقی میماند. اگر علائم آبله مرغان دارید یا با فرد مبتلا تماس نزدیک داشتهاید، مراجعه سریع به پزشک اهمیت زیادی دارد. تشخیص بهموقع و در صورت نیاز، شروع درمان یا اقدامات پیشگیرانه میتواند احتمال بروز عوارض را کاهش دهد.
خطرات آبله مرغان در بارداری
آبله مرغان در دوران بارداری سلامت مادر و جنین را تحت تأثیر قرار میدهد، اما میزان خطر به زمان ابتلا و شدت بیماری بستگی دارد. بسیاری از مادران با تشخیص و درمان بهموقع دوران بارداری را بدون مشکل جدی پشت سر میگذارند، اما در برخی موارد، این عفونت ممکن است با عوارضی همراه باشد که نیاز به مراقبتهای تخصصی دارد.
برای مادر، مهمترین خطرات شامل تب شدید، کمآبی بدن، عفونت پوستی ناشی از خاراندن تاولها و در موارد شدید، ذاتالریه ناشی از ویروس آبله مرغان است. درگیری ریهها یکی از مهمترین عوارض این بیماری در زنان باردار محسوب میشود و در صورت بروز تنگی نفس، سرفه شدید یا درد قفسه سینه باید فوراً به پزشک مراجعه شود.
خطرات برای جنین نیز به زمان ابتلای مادر بستگی دارد. ابتلا در هفتههای ابتدایی بارداری، اگرچه بهندرت، میتواند با افزایش احتمال سندرم مادرزادی آبله مرغان همراه باشد که بر رشد اندامها، پوست، چشم یا سیستم عصبی جنین تأثیر میگذارد. همچنین اگر مادر در روزهای نزدیک به زایمان مبتلا شود، ممکن است نوزاد به آبله مرغان نوزادی مبتلا شود که نیازمند مراقبت و درمان فوری است.
آبله مرغان در سه ماهه اول بارداری
ابتلا به آبله مرغان در سه ماهه اول نیازمند بررسی دقیق پزشکی است. در این دوره اندامهای اصلی جنین در حال شکلگیری هستند و برخی عفونتهای ویروسی میتوانند روند طبیعی رشد را تحت تأثیر قرار دهند. اگرچه احتمال بروز سندرم مادرزادی آبله مرغان پایین است، اما پزشک معمولاً با انجام سونوگرافیهای دقیق و پیگیری رشد جنین، وضعیت بارداری را تحت نظر قرار میدهد تا در صورت مشاهده هرگونه تغییر، اقدامات لازم انجام شود.
آبله مرغان در سه ماهه دوم بارداری
در سه ماهه دوم نیز ابتلا به آبله مرغان نیازمند مراقبت پزشکی است. اگرچه احتمال بروز ناهنجاریهای مادرزادی نسبت به هفتههای ابتدایی کمتر میشود، اما همچنان سلامت مادر و عملکرد جفت باید بهطور منظم بررسی شود.
در صورت بروز تب بالا یا علائم شدید، پزشک ممکن است درمان دارویی مناسب را برای کاهش عوارض بیماری آغاز کند.
آبله مرغان در سه ماهه سوم بارداری
ابتلا به آبله مرغان در هفتههای پایانی بارداری اهمیت ویژهای دارد. اگر مادر چند روز قبل یا بعد از زایمان بیمار شود، ممکن است نوزاد به دلیل کامل نشدن انتقال آنتیبادیهای محافظتی، در معرض ابتلا به نوع شدید بیماری قرار گیرد. در چنین شرایطی، تیم درمانی ممکن است برای محافظت از نوزاد اقدامات ویژهای مانند تجویز ایمونوگلوبولین یا درمان دارویی را در نظر بگیرد.
اگر در بارداری با فرد مبتلا به آبله مرغان تماس داشتیم چه کنیم؟
در صورت تماس با فرد مبتلا، اولین اقدام اطلاع دادن به پزشک است. اگر مادر قبلاً آبله مرغان گرفته باشد یا واکسینه شده باشد، معمولاً جای نگرانی وجود ندارد، زیرا بدن او در برابر ویروس ایمنی پیدا کرده است.
اما اگر سابقه ابتلا یا واکسیناسیون مشخص نباشد، پزشک ممکن است آزمایش خون برای بررسی سطح ایمنی درخواست کند. در برخی موارد نیز تزریق ایمونوگلوبولین اختصاصی میتواند احتمال بروز بیماری شدید را کاهش دهد.
تشخیص آبله مرغان در بارداری چگونه انجام میشود؟
تشخیص این بیماری بر اساس علائم بالینی و ظاهر بثورات پوستی انجام میشود. با این حال، در مواردی که تشخیص قطعی نباشد، پزشک ممکن است از آزمایش خون یا بررسی نمونه تاولها برای شناسایی ویروس استفاده کند. پس از تأیید بیماری، وضعیت مادر و جنین بهصورت منظم ارزیابی میشود تا هرگونه عارضه احتمالی در سریعترین زمان تشخیص داده شود.
درمان آبله مرغان در بارداری
درمان آبله مرغان به شدت بیماری، سن بارداری و وضعیت عمومی مادر بستگی دارد. در برخی موارد، استراحت، مصرف مایعات کافی و کنترل تب برای بهبود علائم کافی است، اما در زنان بارداری که علائم شدید دارند یا در معرض عوارض قرار گرفتهاند، پزشک ممکن است داروهای ضدویروسی مانند آسیکلوویر را در زمان مناسب تجویز کند.
مصرف هرگونه دارو در دوران بارداری باید تنها با نظر پزشک انجام شود، زیرا انتخاب دارو و زمان شروع درمان اهمیت زیادی در حفظ سلامت مادر و جنین دارد. در صورتی که علائم بیماری را داشتید مراجعه به بهترین متخصص پریناتولوژی و شروع درمان خطر بروز عوارض و سقط جنین را کاهش میدهد.
سقط جنین با آبله مرغان
ابتلا به آبله مرغان در دوران بارداری همیشه به معنای سقط جنین نیست، اما در برخی شرایط خطر بروز عوارض بارداری را افزایش میدهد. احتمال این عوارض به عواملی مانند سن بارداری، شدت بیماری و وضعیت سلامت مادر بستگی دارد. اگر عفونت در هفتههای ابتدایی بارداری رخ دهد، ممکن است خطر سقط خودبهخودی نسبت به بارداریهای بدون عفونت افزایش یابد، هرچند بسیاری از زنان پس از ابتلا نیز بارداری سالم و موفقی را تجربه میکنند.
اگر مادر باردار پس از ابتلا به آبله مرغان دچار خونریزی، درد شدید شکم، تب بالا، کاهش حرکات جنین یا سایر علائم غیرطبیعی شود، باید بدون تأخیر به پزشک مراجعه کند. پزشک با بررسی دقیق شرایط بارداری و وضعیت جنین، مناسبترین برنامه درمانی و مراقبتی را برای کاهش خطرات احتمالی و حفظ سلامت مادر و جنین ارائه میدهد.
راههای پیشگیری از آبله مرغان در بارداری
بهترین راه پیشگیری، بررسی وضعیت ایمنی قبل از بارداری است. زنانی که سابقه ابتلا به آبله مرغان یا دریافت واکسن را ندارند، بهتر است پیش از اقدام به بارداری درباره واکسیناسیون با پزشک مشورت کنند. در دوران بارداری نیز رعایت بهداشت فردی، پرهیز از تماس نزدیک با افراد مبتلا و مراجعه سریع به پزشک در صورت تماس با ویروس، مهمترین اقدامات برای کاهش خطر ابتلا محسوب میشوند.
✅✅شاید این مطلب برای شما مفید باشد: تاثیر ویتامین دی در بارداری
درمان خانگی آبله مرغان در بارداری
درمان خانگی آبله مرغان در بارداری با هدف کاهش علائم و افزایش راحتی مادر انجام میشود و جایگزین درمان پزشکی نیست. از آنجا که این بیماری در دوران بارداری میتواند با عوارضی برای مادر یا جنین همراه باشد، هرگونه اقدام درمانی باید با نظر پزشک انجام شود.
استراحت کافی، نوشیدن مایعات به مقدار مناسب و مصرف غذاهای سبک و مقوی به بدن کمک میکند تا بهتر با عفونت مقابله کند. برای کاهش خارش نیز میتوان از حمام با آب ولرم، پوشیدن لباسهای نخی و گشاد و کوتاه نگه داشتن ناخنها استفاده کرد تا از آسیب به تاولها و ایجاد عفونت پوستی جلوگیری شود. همچنین حفظ بهداشت پوست و خودداری از خاراندن ضایعات، روند بهبود را تسریع میکند.
استفاده خودسرانه از داروهای گیاهی، دمنوشها یا کرمهای موضعی در دوران بارداری توصیه نمیشود، زیرا ایمنی بسیاری از این محصولات برای مادر و جنین بهطور کامل مشخص نیست. اگر تب، تنگی نفس، گسترش شدید ضایعات پوستی یا بدتر شدن علائم مشاهده شود، باید بدون تأخیر به پزشک مراجعه کرد. دکتر شاهعلی بهترین پریناتولوژ در تهران، با ارزیابی شرایط مادر و سن بارداری، مناسبترین روش درمان و مراقبت را برای حفظ سلامت مادر و جنین انتخاب میکند.
آزمایش آنتیبادی آبله مرغان در بارداری
آزمایش آنتیبادی آبله مرغان در بارداری برای بررسی میزان ایمنی مادر در برابر ویروس واریسلا زوستر انجام میشود. این آزمایش بیشتر زمانی درخواست میشود که مادر باردار با فرد مبتلا به آبله مرغان تماس داشته باشد یا از سابقه ابتلا به بیماری یا دریافت واکسن اطمینان نداشته باشد. نتیجه این آزمایش به پزشک کمک میکند تا خطر ابتلا و نیاز به اقدامات پیشگیرانه را ارزیابی کند.
در این آزمایش دو نوع آنتیبادی بررسی میشود. آنتیبادی IgG نشان میدهد که فرد در گذشته به آبله مرغان مبتلا شده یا واکسن آن را دریافت کرده و در بیشتر موارد از ایمنی کافی برخوردار است. در مقابل، وجود IgM میتواند بیانگر عفونت جدید یا فعال باشد و نیاز به بررسیهای بیشتر توسط پزشک دارد.
بر اساس نتیجه آزمایش، پزشک درباره ادامه مراقبتهای بارداری تصمیمگیری میکند. در صورتی که مادر ایمنی کافی نداشته باشد و اخیراً با فرد مبتلا تماس پیدا کرده باشد، ممکن است اقدامات پیشگیرانه مانند تزریق ایمونوگلوبولین اختصاصی یا پیگیریهای تخصصی توصیه شود.
اگر قبلا آبله مرغان گرفته باشم دوباره در بارداری مبتلا میشوم؟
بیشتر خانمهای باردار با دیدن فردی مبتلا به آبله مرغان یا تماس با او نگران میشوند، اما اگر قبلا به آبله مرغان مبتلا شده باشید، در اغلب موارد بدن شما ایمنی پایداری در برابر این ویروس پیدا کرده است. به همین دلیل احتمال اینکه دوباره در دوران بارداری به آبله مرغان مبتلا شوید بسیار کم است و جای نگرانی زیادی وجود ندارد. اگر هم در دوران بارداری با فرد مبتلا تماس نزدیک داشتهاید، بهتر است بدون تأخیر پزشک خود را در جریان بگذارید تا در صورت نیاز اقدامات پیشگیرانه به موقع انجام شود.
بنابراین، داشتن سابقه قطعی آبله مرغان معمولا خبر خوبی برای دوران بارداری است.
زونا در همسر یا اطرافیان برای مادر باردار خطر دارد؟
بله، اما نه همیشه. زونا و آبله مرغان هر دو توسط یک ویروس ایجاد میشوند. فردی که زونا دارد معمولا زونا را به دیگران منتقل نمیکند، اما اگر تاولهای او باز باشند و خانم بارداری که قبلا آبله مرغان نگرفته یا واکسن آن را نزده است با این ضایعات تماس مستقیم داشته باشد، ممکن است به آبله مرغان مبتلا شود؛ نه زونا. این موضوع در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد.
تفاوت آبله مرغان و زونا در بارداری چیست؟
آبله مرغان زمانی رخ میدهد که فرد برای اولین بار به این ویروس مبتلا میشود و معمولا با تب، بیحالی و بثورات پوستی پراکنده در سراسر بدن همراه است. در دوران بارداری، اگر مادر برای نخستین بار به آبله مرغان مبتلا شود، بسته به زمان بارداری ممکن است سلامت مادر و جنین تحت تأثیر قرار بگیرد و نیاز به بررسی و درمان سریع داشته باشد.
در مقابل، زونا به دلیل فعال شدن دوباره همان ویروسی ایجاد میشود که سالها پس از ابتلا به آبله مرغان بهصورت نهفته در بدن باقی مانده است. ضایعات زونا معمولا فقط در یک سمت بدن و در مسیر یک عصب ظاهر میشوند و اغلب با درد یا سوزش همراه هستند. خوشبختانه ابتلای خودِ مادر باردار به زونا معمولاً خطر بسیار کمتری نسبت به آبله مرغان برای جنین دارد.
